ลูกโตแล้วยังดูดนิ้ว แก้ไขอย่างไร

 

การดูดนิ้วในช่วงแรกเกิดถึงประมาณ 2 ขวบเป็นเรื่องปกติ การสำรวจสิ่งแวดล้อม และร่างกายตัวเอง ตามทฤษฎีพัฒนาการมนุษย์ของซิกมันดิ์ ฟรอยด์ กล่าวว่าช่วงวัย 0-18 เดือน เรียกว่าขั้นปาก (Oral stage) มีความพึงพอใจอยู่ที่ปากจากการดูดนม นิ้ว และเอาของเข้าปาก เราไปทำความรู้จักพฤติกรรมดูดนิ้วของลูกกันดีกว่าค่ะ

 

ดูดนิ้วเพราะอะไร

มีหลายสาเหตุ เช่น หิว เพลิดเพลิน ง่วงนอน เพื่อตอบสนองความต้องการตัวเอง พฤติกรรมนี้จะค่อยๆ หายไปในช่วงอนุบาล เมื่อลูกสื่อสาร บอกความต้องการได้ดีขึ้น บอกว่า 'หิว' ได้ โดยไม่ต้องดูดนิ้วส่งสัญญาณ กล้ามเนื้อมือพัฒนาให้หยิบจับของกิน ของเล่นได้เก่งขึ้น ไม่ต้องเล่นกับตัวเองโดยการดูดนิ้วมือ นิ้วเท้าแล้ว

 

ทำไมเด็กอนุบาลบางคนยังดูดนิ้ว....ผิดปกติหรือไม่

ปกติเด็กจะค่อยๆเลิกไปเองก่อนอายุ 5 ขวบ ที่เด็กบางคนยังติดดูดนิ้วอยู่ อาจมีสาเหตุจาก

- พัฒนาการยังอยู่ในขั้นการใช้ปากสำรวจสิ่งแวดล้อม มากกว่าการใช้มือ

- ขาดความมั่นใจ จึงเติมเต็มความพึงพอใจ ลดความกังวล โดยการดูดนิ้ว

- ขาดการรับสัมผัส ความอบอุ่นจากผู่ใหญ่ ผู้ปกครอง จึงแสดงออกโดยการดูดนิ้วทดแทน

- ต้องการความเพลิดเพลิน ผ่อนคลาย โดยรับสัมผัสที่ตนคุ้นเคย ในเวลาก่อนนอนเท่านั้น

- พฤติกรรมแสวงหาการรับความรู้สึกสัมผัส หรือความรู้สึกของกล้ามเนื้อและข้อต่อในช่องปากมากเกินไป (ต้องประเมินอย่างละเอียดโดย นักกิจกรรมบำบัด)

 

รู้ทันผลเสีย

ถ้าอายุมากกว่า 5 ชวบ แล้วยังไม่เลิกดูดนิ้ว หรือเอาของเข้าปากนั้น เกิดผลเสียแน่นอน อาทิ

- ปัญหาการสบฟันแท้ 

- นิ้วมือเปื่อย 

- ปัญหาด้านบุคลิกภาพ และความมั่นใจ

 

วิธีแก้

การดูดนิ้วนั้นเกิดขึ้นได้กับเด็กทุกคน ถ้ายังไม่ถึงวัย ก็ไม่ควรห้ามรุนแรง หรือใช้อารมณ์ แต่จะแก้ไขเมื่อถึงวัยที่ไม่ควรดูดนิ้ว หรือเมื่อแสดงพฤติกรรมมากในห้องเรียน ทั้งดูดนิ้วและเอาของเล่นเข้าปากร่วมด้วย โดย

 

- ชวนเล่นของเล่น : ให้ทำกิจกรรมการเล่นหยิบ จับ กล้ามเนื้อมือตามวัย เช่น ต่อบล็อก จิ๊กซอ

 

เล่นนอกบ้าน : ให้ออกกำลัง ห้อยโหน ปีนป่าย เล่น ดิน ทราย เพื่อกระตุ้นการรับความรู้สึก

 

- เป่าปาก : ให้ใช้กล้ามเนื้อปากเป่าลูกโป่งสบู่ เป่าสี เป่านกหวีด ดูดน้ำหวาน เยลลี่จากหลอด

 

กิจกรรมก่อนนอน : เด็กที่ชอบดูดนิ้ว หรือกัดผ้าห่มก่อนนอนให้หากิจกรรมผ่อนคลายแทนการดูดนิ้ว เช่น นวดโลชั่น จุดเทียนกลิ่นผ่อนคลาย ร้องเพลง ฟังนิทาน เล่านิทานกับพ่อแม่

 

ยับยั้งทันที จับมือเด็กออกจากปากทันทีที่เด็กเผลอเอามือ หรือของเล่นเข้าปาก ซ้ำๆ ทุกครั้ง

 

ข้อควรระวัง

ไม่ควร ดุ ด่าเพื่อให้เลิกพฤติกรรมดูดนิ้ว เพราะจะยิ่งทำให้เด็กกลัว ไม่มั่นใจ และเป็นสาเหตุทำให้เด็กยิ่งดูดนิ้วมากขึ้น

 

ขอบคุณข้อมูลจาก ครูแนน-ปวีณา พัวประเสริฐ นักกิจกรรมบำบัด