ฝึกลูกเรียนรู้จากความผิดพลาด

ฝึกลูกเรียนรู้จากความผิดพลาด

ในชีวิตของคนเรานั้นสิ่งที่ปรารถนาก็คือความสำเร็จ แต่กว่าจะเดินทางไปถึงความสำเร็จอย่างที่ใจหวัง ไม่ว่าเป็นใครก็ตามย่อมก็เคยพบกับความผิดพลาด สิ่งที่แตกต่างกันของแต่ละคนก็คือ ความสามารถที่จะจัดการกับความผิดพลาดนั้นๆ ได้หรือไม่ ซึ่งตรงนี้ต้องอาศัยการฝึกฝน ความรับผิดชอบ การเรียนรู้จากความผิดพลาดที่เกิดขึ้น เพื่อที่จะป้องกันไม่ให้เกิดขึ้นอีก สุดท้ายคือ ไม่ท้อแท้แม้จะผิดพลาด แต่สามารถยืนหยัดที่จะก้าวต่อไป

 

มีคุณพ่อคุณแม่หลายคนที่ทนไม่ได้กับความผิดพลาดของลูกและมักจะอดไม่ได้ที่จะพยายามแก้ไขความผิดพลาดด้วยการเข้าไปจัดการเสียเอง ก่อนที่จะเกิดความผิดพลาดขึ้น ทั้งที่ในความเป็นจริง ความผิดพลาดที่เกิดขึ้น ก็มีประโยชน์ เพราะจะทำให้คนที่ผิดได้เรียนรู้ รับผิดชอบ และไม่ทำอีกคราวหน้า ผู้ใหญ่จึงควรให้เด็กได้เรียนรู้ในผลของการกระทำ

 

คุณแม่ท่านหนึ่งที่หมอคุยด้วย ไม่สามารถจัดการกับพฤติกรรมของลูกสาว ลูกสาวคุณแม่ไม่ชอบทำการบ้าน บ่นว่ายาก ทำแล้วก็ผิด ทำไม่ได้ ไม่อยากจะทำ และเมื่อทุกครั้งที่ลูกไม่ยอมทำการบ้าน แม่ก็จะแก้ปัญหาด้วยการทำให้แทน ครูก็ไม่รู้ หรือจะรู้ก็ไม่ทราบ และลูกก็มีงานไปส่งทันทุกวัน เพราะลูกรู้ว่าแม้ว่าจะไม่ทำ สุดท้ายแม่ก็จะทำให้

 

คุณพ่ออีกท่านหนึ่ง บ่นให้หมอฟังว่า ลูกชอบทำห้องนอนสกปรก เสื้อผ้าใช้แล้วก็กองทิ้งไว้ เมื่อถามว่า แล้วเมื่อเขาไม่ยอมทำความสะอาดห้อง ไม่เอาเสื้อไปลงตะกร้า คุณพ่อทำยังไง คุณพ่อก็บอกว่า ก็ทำแทนให้ทุกๆ ครั้ง

 

หมอเข้าใจว่า คุณพ่อคุณแม่คงจะทนไม่ได้ที่จะเห็นลูกไม่มีการบ้านไปส่งครู ทนไม่ได้ที่จะให้ห้องลูกสกปรก  คำพูดที่คุณพ่อคุณแม่บอกหมอถึงเหตุผลก็คือ ความเป็นห่วง ความกังวล 

 

"ถ้าลูกไม่มีการบ้านไปส่ง ก็จะต้องถูกครูทำโทษ ไม่มีคะแนนเก็บ"

"ถ้าห้องสกปรก ลูกก็อาจจะเป็นภูมิแพ้กำเริบ สุขอนามัยไม่ดี"

 

แต่ความรักและความหวังดีของพ่อแม่ บางครั้งทำให้ลูกขาดโอกาสในการเรียนรู้ผลจากการกระทำ ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญ

 

ถ้าลูกไม่ทำการบ้าน ไม่ได้ส่งการบ้าน และถูกครูว่า ไม่มีคะแนนเก็บ คราวหน้า ลูกก็จะพยายามทำการบ้านส่งให้ทันเวลา

ถ้าห้องลูกสกปรก จนมีกลิ่นเหม็น ถ้าไม่เอาเสื้อไปซัก ก็จะไม่มีเสื้อผ้าใส่ ลูกก็จะเรียนรู้ว่า เขาจะต้องทำให้ห้องสะอาด เอาเสื้อไปลงตะกร้าซักความผิดพลาดที่เกิดขึ้นไม่ใช่จุดจบ แต่เป็นจุดเริ่มต้น ให้ได้ปรับปรุงตัวเอง ลูกควรจะต้องเป็นคนที่เรียนรู้ด้วยตัวเองว่าทุกอย่างเกิดขึ้นล้วนแล้วแต่มีสาเหตุ มีผลที่เกิดตามมา ถ้าพ่อแม่มัวแต่ทำให้ คอยแก้ไขทุกข้อผิดพลาดมาตลอด ลูกก็จะเกิดความเข้าใจ และจะกลายเป็นความเคยชิน ว่าพ่อแม่ของเขาสามารถจัดการให้ได้ทุกสิ่ง ไม่จำเป็นที่เขาจะต้องเรียนรู้ ไม่ต้องพยายามอะไรให้เหนื่อย 

 

เด็กๆ ที่ไม่เคยเรียนรู้ที่จะผิดพลาด เมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่ ถึงคราวที่จะต้องเผชิญหน้ากับชีวิตจริงที่บางครั้งไม่ได้มีพ่อแม่มาคอยดูแลช่วยเหลือ เขาก็จะเกิดความไม่มั่นใจ หวาดกลัวได้ง่าย หลายๆ ครั้งก็ทำให้หลีกเลี่ยงงานที่จะต้องเสี่ยงกับความผิดพลาด ทั้งที่อาจจะมีความสามารถ แต่ว่าไม่กล้า ไม่รู้ว่าถ้าเกิดทำแล้วผิดพลาดจะจัดการอย่างไร การที่เขาต้องรู้จักที่จะเรียนรู้ความผิดพลาดตั้งแต่ยังเล็กๆ จึงเป็นสิ่งจำเป็นในการเจริญเติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ที่พึ่งพาตัวเองได้ในอนาคต


  อย่าลืมว่าพ่อแม่ไม่สามารถดูแลและแก้ไข ป้องกันความผิดพลาดของชีวิตลูกได้เสมอไป ทำใจปล่อยวาง และให้ลูกได้เรียนรู้กับความผิดพลาดเล็กๆน้อยๆ ที่เขาจะต้องรับผิดชอบ เขาจะได้ไม่ตระหนกจนเกินไปเมื่อต้องเผชิญกับปัญหาและความผิดพลาดในอนาคต มีกำลังใจเพียงพอที่จะจัดการกับปัญหา ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญกับการเจริญเติบโตทางจิตวิญญาณที่เขาต้องทำด้วยตัวเองเมื่อเป็นผู้ใหญ่

 

บทความโดย หมอมินบานเย็น

คอลัมน์ Doctor's note นิตยสาร Mother&Care