ลูกตัวเหลืองผิดปกติ เป็นดีซ่านเหรอ

ลูกตัวเหลืองผิดปกติ เป็นดีซ่านเหรอ??

ดีซ่านเป็นอาการยอดฮิตที่เด็กเป็นกันบ่อย พ่อแม่จำเป็นต้องรู้ทันเพื่อให้มีความรู้ความเข้าใจอาการตัวเหลือง ตาเหลืองของลูก จะได้หาทางดูแลรักษาโดยไม่ต้องเป็นกังวล แล้วดีซ่านเป็นอันตรายหรือไม่ ดูแลอย่างไร ไปค้นหาคำตอบกันค่ะ

รู้ทันดีซ่านกันอีกรอบ

ดีซ่านพบได้บ่อยในเด็กทารกที่เพิ่งเกิดได้ในช่วง 2-3 วันแรก โดยเฉพาะทารกที่คลอดก่อนกำหนด เพราะตับยังพัฒนาไม่สมบูรณ์ จึงไม่สามารถขับน้ำดีออกได้เต็มที่ ทำให้เกิดการคั่งของสารบิลิรูบิน (Bilirubin) ซึ่งเป็นสีเหลืองที่อยู่ในน้ำดีมีการสะสมอยู่ในกระแสเลือดมาก สีของน้ำดีเกิดจากกระบวนการทำลายเม็ดเลือดแดงที่หมดอายุของร่างกายตามปกติ แต่การเจ็บป่วยด้วยโรคบางชนิดจะทำให้สีจากน้ำดีเหล่านี้สะสมมากขึ้นในเลือด ทำให้ผิวหนังมีสีเหลือง โรคที่เป็นสาเหตุของอาการดีซ่าน ได้แก่ ตับอักเสบจากเชื้อไวรัส ท่อน้ำดีอุดตัน โรคโลหิตจางบางชนิด

รู้จักอาการดีซ่าน

จะมีอาการตัวเหลือง ตาขาวจะมีสีเหลือง คลื่นไส้ เบื่ออาหาร ปัสสาวะมีสีเหลืองหรือสีน้ำตาลเข้ม เพราะสีที่มีมากในกระแสเลือดจะถูกขับออกทางปัสสาวะ อุจจาระมีสีค่อนข้างซีด เพราะการอุดตันของท่อน้ำดีและสีในน้ำดีไม่ไหลเข้ามายังทางเดินอาหารและลำไส้ได้ตามปกติ แต่ที่น่าเป็นห่วง คือ อาการตัวเหลืองที่เกิดจากเม็ดเลือดแดงของลูกถูกทำลาย เนื่องจากกรุ๊ปเลือดของแม่และลูกเข้ากันไม่ได้

ร้ายแรงหรือไม่

ทารกแรกเกิดราว 1 ใน 3 มีอาการตัวเหลืองเกิดขึ้นได้ ซึ่งไม่ได้เกิดจากการเจ็บป่วยแต่อย่างใด แต่เกิดจากการปรับตัวของตับและกระเพาะอาหารให้เข้ากับสภาพแวดล้อมนอกครรภ์ เรียกกันว่าภาวะตัวเหลืองทางสรีรวิทยา ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติปกติอาการดีซ่านในทารกไม่มีอันตราย และจะหายไปได้เองภายในช่วง 1 สัปดาห์ แต่ทารกแรกคลอดอาจมีอาการ

ดีซ่านที่รุนแรงได้ ถ้าเป็นดีซ่านที่เกิดจากเม็ดเลือดแดงแตก เนื่องจากแม่และลูกมีหมู่เลือดที่เข้ากันไม่ได้ เด็กต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน เพราะทารกแรกเกิดที่ตัวเหลืองจัดจะมีสีของน้ำดีสะสมที่เนื้อสมอง ก็อาจทำให้เด็กมีอาการชักเกร็ง เป็นอัมพาตหรือสมองพิการได้

ดูแลอย่างไรดี

- ถ้าเห็นลูกมีอาการตัวเหลืองผิดปกติ ควรตรวจดูปัสสาวะว่ามีสีเหลืองเข้ม และอุจจาระมีสีค่อนข้างซีดผิดปกติหรือไม่

- ถ้าสงสัยว่าลูกเป็นดีซ่าน ควรรีบพาลูกไปพบแพทย์ทันที เพราะลูกจะต้องได้รับการตรวจรักษาให้หายโดยแพทย์อย่างเร่งด่วน มิฉะนั้นปริมาณบิลิรูบินที่มีมากเกินไปจะสะสมในร่างกาย และทำอันตรายต่ออวัยวะต่างๆ ในร่างกายได้

- ช่วงที่ยังไม่ได้พบแพทย์ ต้องระวังลูกเรื่องการดูแลรักษาความสะอาดของสุขอนามัยให้ดี เพราะลูกอาจป่วยเป็นโรคตับอักเสบที่สามารถติดต่อไปยังผู้อื่นได้ ซึ่งถ้าแพทย์ตรวจพบว่าลูกเป็นดีซ่านเนื่องจากตับอักเสบจะต้องแยกลูกออกมาเป็นพิเศษเพื่อป้องกันการติดต่อของโรค

- ถ้าลูกที่โตแล้วเป็นดีซ่านมีอาการเบื่ออาหาร ควรให้ลูกดื่มน้ำมากๆ เพื่อป้องกันการขาดน้ำ ซึ่งควรดูแลลูกอย่างถูกต้อง จัดอาหารและยาให้ลูกตามแพทย์สั่ง พาลูกไปรับการตรวจตามที่แพทย์นัดหมายด้วยนะคะ

ข้อแนะนำ

* การเดินทางไปยังต่างถิ่นต่างประเทศอาจเสี่ยงต่อการติดโรคระบาดบางชนิด เช่น อหิวาต์ บิด ตับอักเสบชนิดเอ ไข้เหลือง ไทฟอยด์ หรืออื่นได้ ดังนั้นควรหาข้อมูลล่าสุดเกี่ยวกับประเทศนั้นให้ดีก่อนว่ามีโรคอะไรที่จะต้องระวัง และต้องได้รับภูมิคุ้มกัน หรือต้องนำยาชนิดไหนติดตัวไปด้วยหรือไม่

* ระวังเรื่องอาหารให้ดี หลีกเลี่ยงการกินอาหารทะเล อาหารดิบ อาหารที่ปรุงสุกๆ ดิบๆ ผลไม้สดที่กินทั้งเปลือก อาหารที่มีแมลงวันตอม ไอศกรีมที่ผลิตจากแหล่งที่ไม่น่าไว้วางใจ อาหารที่ขายตามหาบเร่แผงลอย นมที่ไม่ผ่านการฆ่าเชื้อ ผัดสดที่ไม่มั่นใจว่าล้างได้สะอาดพอ รวมทั้งน้ำหวาน เครื่องดื่มที่อาจมีการใช้น้ำประปาเติมให้เจือจาง ต้องหลีกเลี่ยงนะคะ

 

Mother & Care Free Mag VOL.13 NO.136/33